Openbaar onderzoek vaststelling inventaris

Op 1 juni startte het openbaar onderzoek rond de vaststelling van de inventaris bouwkundig erfgoed. Verschillende (toekomstige) eigenaars contacteerden Erfgoed Noorderkempen met vragen rond de gevolgen. Enkele veelgestelde vragen lijsten we hier op:

 

Wat moet ik doen voor dat openbaar onderzoek?

Als u geen bezwaren of opmerkingen heeft rond de zogenaamde feitelijkheden, hoeft u geen actie te ondernemen. Merkt u echter dat er een fout zit in de status van het pand (bewaard, verbouwd of gesloopt), de afbakening op plan, in de naam van het goed of in de erfgoedkenmerken (typologie, stijl, datering, …), dan kan u reageren via aangetekend schrijven naar het agentschap Onroerend Erfgoed, t.a.v. Afdeling Onderzoek en Bescherming, Havenlaan 88 bus 5, 1000 Brussel.

Zijn de gegevens correct, dan hoeft u niets te doen.

Wat gebeurt er met mijn bezwaar?

Alle bezwaren die binnen de termijn van het openbaar onderzoek verstuurd worden, worden behandeld en verwerkt. Enkel bezwaren op feitelijkheden (status, afbakening op plan, naam en erfgoedkenmerken) zijn ontvankelijk. Bezwaren over opname van een pand in de inventaris an sich zijn volgens de voorgeschreven procedure niet ontvankelijk.

Het resultaat van deze verwerking wordt mee opgenomen in het definitieve vaststellingsbesluit.

Kan ik vragen om mijn gebouw te laten schrappen van de lijst?

Het openbaar onderzoek gaat alleen over feitelijkheden omtrent het gebouw zelf, die kunnen aangepast worden. Alleen als u kan aantonen dat de erfgoedwaarden van het gebouw zijn verdwenen in het verleden door sloop of verregaande verbouwing kan het worden geschrapt. Deze controle is reeds gebeurd door Erfgoed Noorderkempen. Het feit dat uw gebouw op de lijst staat, kan u niet aanvechten. Het is de bevoegdheid van de minister om daarover te oordelen.

Wat betekent het voor mij dat mijn pand vastgesteld inventariserfgoed is?

Er zijn verschillende rechtsgevolgen verbonden aan vastgesteld inventariserfgoed.

  • Algemeen: informatieplicht bij eigendomsoverdracht. Als je je pand verkoopt, verhuurt voor meer dan 9 jaar, inbrengt in een vennootschap of erfpacht- of opstalrecht overdraagt, dan moet jij als eigenaar of de notaris is de akte of overeenkomst vermelden dat het goed in de vastgestelde inventaris is opgenomen.
  • Specifiek bij werken:
    • Zonevreemde gebouwen kunnen gemakkelijker een nieuwe functie krijgen. Zo kan bv. een hoeve in agrarisch gebied omgevormd worden tot woonhuis, B&B, …
    • Je kan een afwijking vragen op de normen voor energieprestatie als dat nodig is om de erfgoedwaarden van een gebouw te behouden. Het gaat hier om delen die zichtbaar zijn vanop de openbare weg.
    • Voor sociale woning is er een regel dat de kosten voor renovatie van bestaande sociale woningen niet hoger mogen zijn dan 80% van de kosten van een nieuwbouw. Voor gebouwen op de vastgestelde inventaris geldt deze regel niet.
    • Als eigenaar van bouwkundig erfgoed kom je in aanmerking voor een erfgoedlening. Dat is een lening aan een voordelige rentevoet, sowieso lager dan de marktwaarde, die je kan aangaan om je onroerend erfgoed te restaureren, renoveren of herbestemmen
  • Sloop is niet zomaar mogelijk: bouwkundig erfgoed dat in de inventaris is opgenomen is per definitie behoudenswaard. Voor het slopen van een pand op de vastgestelde inventaris moet je een omgevingsvergunning aanvragen. De vergunningverlenende overheid (meestal de gemeente) is verplicht in haar uiteindelijke beslissing grondig te motiveren hoe ze met de erfgoedwaarden rekening heeft gehouden.

Hoe komt het dat ik als eigenaar niet eerder op de hoogte ben gesteld?

Toen het agentschap in 2009 rechtsgevolgen koppelde aan het bouwkundig erfgoed opgenomen in de inventaris, heeft het dit eenzijdig gedaan, zonder openbaar onderzoek of persoonlijke kennisgeving. De regelgeving toen schreef dat niet voor en ook in het huidige onroerenderfgoeddecreet is persoonlijke kennisgeving niet voorzien. De rechtsgevolgen van opname op de inventaris zijn beperkt. In tegenstelling tot beschermd erfgoed, waar veel meer en veel strengere rechtsgevolgen gelden.

Krijg ik hiervoor als eigenaar een financiële compensatie?

Er is geen financiële tegemoetkoming door middel van premies vanuit de Vlaamse overheid voor werken aan vastgesteld bouwkundig erfgoed. Dat is alleen voorzien voor beschermd erfgoed, omdat de regels hiervoor strenger zijn. Voor de vastgestelde panden vragen wij alleen dat u deze als goede huisvader beheert en ontwikkelt met respect voor het historisch of architecturaal karakter. De goedkope erfgoedlening kan als stimulans worden gezien. Meer informatie over deze voordelige lening kan u vinden op de website van het agentschap Onroerend Erfgoed of de website van Erfgoed Noorderkempen.

Is mijn pand nu minder waard?

Er zijn geen aanwijzingen dat u gebouw minder waard wordt omdat het vastgesteld erfgoed is, integendeel. Een recent rapport van het agentschap Onroerend Erfgoed toont aan dat erfgoedkarakteristieken een significant positief effect hebben op de woningprijs, namelijk een meerwaarde van 6%. Het rapport is te lezen via deze link.

Wat kan Erfgoed Noorderkempen voor mij als eigenaar doen?

We adviseren als intergemeentelijk samenwerkingsverband de gemeentebesturen en particulieren uit Baarle-Hertog, Beerse, Kasterlee, Oud-Turnhout, Rijkevorsel, Turnhout en Vosselaar.

Concreet wil dit zeggen dat als je wil verbouwen, je met ons contact kan opnemen voor gratis advies. We komen een kijkje nemen ter plaatse en bekijken samen met jou de plannen. In onderling overleg zoeken we naar een oplossing waarbij we jouw plannen optimaal verenigen met het behoud van de belangrijke erfgoedwaarden van het pand.

Gaat dit alleen om de gevel of om het gehele gebouw?

Wij houden rekening met het volledige gebouw als we spreken over de erfgoedwaarde. De meeste aandacht gaat uit naar die delen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg, aangezien deze ook de reden zijn dat het gebouw destijds is opgenomen in de inventaris. Maar een gebouw is meer dan alleen een gevel en soms is het interieur nog waardevoller of vormt dit een stijleenheid met de rest. In veel gevallen zijn er tijdens de levensloop van een huis ook verschillende lagen toegevoegd. Wij helpen u graag om keuzes te maken tussen de belangrijke en minder belangrijke zaken in u interieur om bij verbouwingswerken zaken te vernieuwen. Vaak is dit advies eerder richtinggevend.

Waar vind ik informatie?

Informatie over het openbaar onderzoek vind je via de website van het agentschap Onroerend Erfgoed. De webpagina openbare onderzoeken bevat alle concrete informatie over de panden die zullen vastgesteld worden en de panden die door verregaand verlies aan erfgoedwaarden niet meer vastgesteld worden.

Tips en tricks hoe je kan omgaan met bouwkundig erfgoed kan je vinden op onze website.

Je kan met vragen ook altijd terecht bij de erfgoedconsulenten van Erfgoed Noorderkempen.