OMD

Open Monumentendag regio Noorderkempen

Elk jaar in september is het op veel plaatsen in Europa Open Monumentendag. In Vlaanderen valt dit traditioneel op de tweede zondag van september. Op die dag gaan de deuren en poorten van bijzondere gebouwen, landschappen en archeologische sites wagenwijd open.

In Vlaanderen neemt Herita de organisatie van OMD voor haar rekening in samenwerking met lokale of regionale partners. Erfgoed Noorderkempen  ondersteunt daarbij alle initiatieven voor de elf gemeenten uit ons werkingsgebied. Om inspiratie te bieden en met de bedoeling ook minder evident erfgoed in de kijker te zetten, schuift Erfgoed Noorderkempen telkens een centraal thema naar voren voor de regio.

Hieronder kan u het programma van het huidige jaar zien. Helemaal onderaan deze pagina vindt u algemene info over OMD en de vorige edities in de regio.

Editie 2019: zondag 8 september

In 2019 is het regionale thema ‘Energie‘. Daarbij willen we het bouwkundig, industrieel en landschappelijk erfgoed in de regio in de kijker zetten die historische vormen van energiewinning illustreren.

Hieronder enkel van de monumenten en sites die hierover iets zullen vertellen op 8 september 2019

Kracht van stoom te Turnhout

In het Nationaal Museum van de Speelkaart draait alles rond de kolossale stoommachine. Het museum is gehuisvest in een voormalige papierfabriek die in 1926 werd gebouwd. Kom langs voor rondleidingen, demonstraties, workshops en…rijdende stoomtreintjes.

In het stadspark heeft de Stoomgroep zijn spoorbaan liggen. Wist je dat ze een complete replica gebouwd hebben van de nu verdwenen overkapping van het als monument beschermde station van Turnhout? Maak een ritje met de mini treintjes en krijg uitleg over het verhaal achter deze verdwenen overkapping.

Klik hier voor meer info!

Energie te Rijkevorsel: ze maakten hun wind desnoods zelf!

De Molenaars van Rijkevorsel en het Heemkundig Museum slaan de handen in elkaar voor Open Monumentendag. Je moet op deze twee plekken zeker geweest zijn! De molenaars leiden je rond in de Stenen Bergmolen om 10u, 11u, 14u, 15u en 16u en gidsen leiden je rond in in het museum om 10u, 11u, 14u, 15u en 16u.

Rijkevorsel telde ooit vele molens, maar de Stenen Bergmolen is de enige die nog overblijft. Reden te meer om hem in 1993 te beschermen als monument! De Vrijwillige Molenaars koesteren met veel zorg dit monument en zorgen er voor dat hij maalvaardig blijft. De molensite verteld het verhaal van man –en paardenkracht, wind-en dieselenergie. Vele gebouwen in onze gemeente die te maken hadden met het opwekken van energie zijn verdwenen, ook veel van het bijhorende industrieel erfgoed ging verloren. Dankzij het werk van de heemkundige kring van Rijkevorsel kunnen we toch nog heel wat ontdekken over hoe energie gemaakt werd in het verleden. Het Heemkundig Museum steekt vol met boeiende spullen en verhalen over dit verdwenen onroerend erfgoed.

Op beide plaatsen worden er tijdens Open Monumentendag rondleidingen, demonstraties en kinderactiviteiten voorzien. Wil je de molen in actie zien of een molenspel spelen? Zie je graag oude machines in werking?  Of doe je graag mee aan een zoekspel om enkele lekkere ‘Veusselse’ prijzen te winnen? Bezoek dan op zondag 8 september zeker de Stenen Bergmolen en het Heemkundig Museum!

Elke bezoeker krijgt per locatie een door Wegé gesigneerde boekenlegger met daarop één van zijn tekeningen. Verzamel ze allebei! Snel zijn is de boodschap want er worden er maar 250 uitgedeeld.

Klik hier voor alle info wat je kan beleven aan de molen en hier voor het museum!

Turf steken in landschap De Liereman

In Landschap De Liereman werd in het verleden een historische brandstof gewonnen. Het turfsteken was hier jarenlang de manier van energiewinning. Een gids neemt je mee op pad tijdens de Open monumentendag en laat zien waar het turfsteken plaatsvond. De wandeling start om 13u30. Alle info kan je hier terugvinden.

Ontdek de trafohuisjes in de Kempen

Transformatorhuisjes of beter bekend als een ‘ellentrik kabin’ zijn nog overal te vinden in de Kempen. Misschien weet je het niet maar sommigen staan er al sinds de jaren 1920! We deden in de aanloop van Open Monumentendag al een publieke oproep om dit industrieel erfgoed in kaart te brengen. We maakten al een kaart, maar er zijn er vast nog wel veel meer oude én nieuwe terug te vinden in het straatbeeld. Weet jij nog eentje staan? Laat het ons weten.

Hieronder kan je de kaart vinden met al de reeds teruggevonden trafohuisjes op samen met wat extra informatie over de opkomst van de elektriciteit in de Kempen.

Molenwieken in de Noorderkempen

Er zijn ook heel wat water- en windmolens die hun deuren openen op 8 september! Molenaar Christian Raskin leidt je rond in de Bentelmolen die uitzonderlijk wordt opengesteld. In Weelde kan je kijken hoe een nieuwe rosmolen aan de molen Arbeid Adelt wordt opgebouwd. Ga zeker ook de watermolen Laermolen in Hoogstraten bekijken. Aan de Meerselmolen kan je dan weer lekker genieten van koffie met eigengemaakte appel-​ of notentaart.

Buiten het thema…

… Maar minstens even interessant! Open Monumentendag geldt voor alle interessante archeologische sites, landschappen en bouwkundige elementen met erfgoedwaarde. Ook dit jaar zijn er weer een aantal mooie zaken die je moet gezien hebben! Zo kan je net als vorig jaar gaan snuisteren op de Brocantemarkt in het Begijnhof van Turnhout. Arendonk zet het monument voor de gesneuvelden in de kijker dat dit jaar 100 jaar geleden werd opgericht. In Hoogstraten kan je ook de 15de eeuwse Sint Lucia Kapel bezoeken!


Meer weten over Open Monumentendag? Contacteer ons!

Meer weten over het programma van dit jaar of heb je ideeën voor activiteiten en openstellingen voor één van de volgende jaren? Laat het ons weten! Wij ondersteunen je graag met raad en daad voor het uitwerken en voor het aanmelden van je activiteit op de centrale website van OMD (via de Uit-databank). We kunnen eventueel ook zorgen voor bijkomende panelen of banners om je verhaal duidelijker te kunnen vertellen.

Contact
onroerenderfgoed@erfgoednoorderkempen.be
014/44.33.85


Algemene info

Voor algemene info over OMD (hoe inschrijven, praktische zaken, enz.) kan je terecht op de website van Openmonumentendag. 

Herita heeft in 2018 ook een inspiratiegids gemaakt naar aanleiding van de 30ste editie, je kan deze integraal downloaden: 30 jaar Open Monumentendag, 30 ideeën om mee te doen

Als er iets niet duidelijk is, kan je ook nog steeds contact met ons opnemen. We helpen je graag verder!


Belangrijke data

Het inschrijven en bestelling van promomateriaal verloopt via Herita. Hou deze data hiervoor in het achterhoofd:

  • Maandag 25 maart: de inschrijvingen voor Open Monumentendag 2019 gaan van start. Je kan vanaf nu ook promotiemateriaal bestellen.
  • Vrijdag 31 mei: de bestellingen van het promotiemateriaal worden afgesloten. Je kan wel nog steeds je activiteiten inschrijven.
  • Maandag 17 t.e.m. vrijdag 28 juni: jouw bestelde promotiemateriaal wordt geleverd.
  • Zondag 21 juli: de inschrijvingen voor Open Monumentendag 2019 worden afgesloten.
  • Donderdag 1 augustus: de website van Open Monumentendag wordt gelanceerd. Jouw programma komt vanaf nu online. Lees het zeker goed na, aanpassen kan nog steeds via het inschrijvingssysteem.
  • Zondag 8 september: Open Monumentendag! Geef ons zeker je bezoekerscijfers, mooiste foto’s en leukste verhalen door.

Vorige jaren

Editie 2018