Een spiksplinternieuw Erfgoeddepot Noorderkempen

Vorige maand was het zo ver: het oude archeologiedepot van de ‘Archeologische dienst Antwerpse Kempen’ (AdAK) verhuisde naar de gloednieuw ingerichte verdieping van het, sinds 2016 door Vlaanderen erkende onroerenderfgoeddepot.

Uit zijn voegen gebarsten

Waar in 2004 een archeoloog (collega Jef) – voorzien van schop, kruiwagen, plooimeter, potloden en enkele vellen millimeterpapier – in zijn eentje begon, is de ruimte vandaag al lang uit zijn voegen gebarsten. In de loop van de tijd kwamen hier in de kelder van het stadhuis op de Grote Markt te Turnhout niet alleen nieuwe medewerkers, stagiairs, jobstudenten en vrijwilligers bij. Ook de archeologische projecten stapelden zich letterlijk – zorgzaam opgeborgen in een doos en voorzien van label – op.

In samenwerking met Archief & Musea Turnhout werd daarom speciaal voor het onroerenderfgoeddepot het bestaande depot uitgebreid met nieuw ingerichte ruimten op de 3de verdieping van het Nationaal Museum van de Speelkaart.

Gevloerde geschiedenis

Voorafgaand aan de verhuis werd de 3de verdieping van het Speelkaartenmuseum stevig onder handen genomen. Lang voordat het museum en later ook het Erfgoeddepot Noorderkempen hun intrek in het industriële gebouw uit 1926 namen, was het een fabriek waar speelkaarten en fantasiepapier geproduceerd werden door de familie Mesmaekers. Vlak voor de renovatie diende de verdieping nog als atelier en expositieruimte van een vereniging van beeldende kunstenaars. In het voorste gedeelte van de 3de verdieping zijn hier op de vloer nog kleurrijke sporen van terug te vinden. Bij de renovatie werd de hele verdieping onderverdeeld door middel van gyprocplaten. Vloeren werden voorzien van een industriële coating en in de werkruimten plaatste men nieuwe radiatoren en lampen.

Het gebouw staat op de inventaris bouwkundig erfgoed en er werd gestreefd naar behoud van de erfgoedwaarden. Zo werden de betonnen ramen gerestaureerd en bakstenen vloeren behouden. De kleine, maar vele fabrieksraampjes in combinatie met de witte muren en plafonds, maken de ruimte groot en licht. Vanuit de werkruimte hebben we bovendien een prachtig zicht over Turnhout.

Na de werken zorgde de schoonmaakploeg ervoor dat alles stevig geschrobd werd voor de installatie van de rekken. We beschikken nu over een ruime werkruimte, transitruimte, vuile werkruimte, bergingen en een grote depotruimte.

Alles op paletten

Een goede voorbereiding is het halve werk, en daar zorgde collega Peter voor in de maand mei. Alle projecten, verpakt in Euronormbakken, werden enkele weken voor de verhuis al op kunststofpaletten gezet zodat de verhuis efficiënt kon verlopen. Op de verhuisdag zelf konden we bovendien rekenen op het technisch inzicht en de getrainde ledematen van de verhuisploeg van stad Turnhout. De bakken werden meteen op de rekken in het depot gezet. Door de installatie van deze nieuwe rekken hebben we trouwens de capaciteit om 3.066 bakken op te bergen en slechts een klein deel daarvan is momenteel in gebruik.

En nu?

Er is echter nog wel wat werk aan de winkel. De komende weken zullen de werkruimte, transitruimte, vuile werkruimte en de bergingen nog verder ingericht worden. Daarnaast zullen we de standplaats van elke bak in ons depot nog moeten registreren, verschillende vondsten herverpakken en zelfs nog onderzoeken. Hierbij kunnen we nu al rekenen op hulp van vrijwilliger Wim. We hopen in de toekomst nog meer enthousiaste vrijwilligers te kunnen betrekken.

Ondertussen wordt er gewoon verder gedeponeerd. De eerste (nieuwe) bakken werden al uitgeleend door een archeologisch studiebureau en keren over enkele weken gevuld met archeologische vondsten terug. Wil je weten wat er allemaal aan archeologisch onderzoek gebeurde in 2019? Check dan onze blogpost ‘Archeologie in cijfers’.

Vragen of interesse om mee te werken? Neem dan contact met ons op!